Bilim insanları kara deliklerin en büyük gizemini sonunda çözdü

Tespit edebileceğimiz herhangi bir ışık yaymasalar da enteresan bir şekilde kara delikler ışığın en yoğun olduğu yerlerde saklanmayı seviyorlar gibi görünüyor. Aslında, evrendeki en parlak ışığın bir kısmı süper kütleli kara deliklerden geldiğini artık biliyoruz. Esasında bu ışık doğrudan onlardan gelmiyor, yakın çevrelerinden büyük miktarda maddeyi aktif bir şekilde sindirirken karadeliğin etrafında yoğunlaşan malzemelerden geliyor.

Süper kütleli kara deliklerin yaklaşık %1’i, etraflarında dönen gaz ve tozdan oluşan bir “yığılma diskine” sahiptir. Bu diskten gelen malzeme kara deliğe doğru düştüğünde, dalan enkaz o kadar ısınır ki galaksisinin geri kalanından daha parlak bir şekilde parlar. Bu aktif kara deliklerin 10’da biri, parçacıkları ışık hızının %99,995’i oranında fırlatan jetler de üretiyor. Astrofizikçiler jetleri biriktirme disklerinin ürettiğinden şüpheleniyorlar ama nasıl olduğunu şimdiye kadar bilmiyorlardı.

Etrafında her şeyi yutan kara deliklerin en parlak ve en büyük olanları blazar olarak bilinen galaksilerin merkezinde bulunuyor. Bilim inanları uzun bir süredir, blazar gibi süper kütleli kara deliklerin yaydığı jetlerin (ışık huzmeleri olarak düşünülebilir) neden bu kadar parlak hale geldiği ve bu jetlerin içindeki parçacıkların davranışları üzerine kafa yoruyorlar

Kara deliklerin gizemi çözüldü

Araştırmacılar, NASA’nın Imaging X-ray Polarimetry Explorer (IXPE) yörünge merkezli gözlemevinden alınan verileri kullanarak bu jetlerin parlaklaşmasına ilişkin bir açıklama yaptılar. Çok küçük atom altı parçacıklar olan elektronların, kara delikten dışarıya doğru yayılan şok dalgalarından güç aldıkları keşfedildi.

İncelenen blazar, Dünya’dan yaklaşık 460 milyon ışıkyılı uzaklıkta ve Herkül takımyıldızının yönünü gösteren dev bir eliptik gökada olan Markarian 501’in merkezinde keşfedildi. Blazarlar her iki tarafta diske dik iki güçlü jet oluşturabilen, disk etrafında dönen malzemeyi besleyen süper kütleli bir kara delikten oluşurlar. Bilim adamları doğrudan Markarian 501‘in merkezindeki bu karadeliği gözlemledi zira onun jetlerin bir tanesi doğrudan Dünya’ya dönüktü.

Çalışmanın baş yazarı Finlandiya Astronomi Merkezi FINCA’da astronom olan Yannis Liodakis, “Bu, çözdüğümüz 40 yıllık bir gizem. Nihayet yapbozun tüm parçalarına sahiptik ve oluşturdukları resim netti.” dedi.

Yorum yapın

bursa escort kocaeli escort izmit escort escort bursa ankara escort pendik escort tuzla escort
görükle escort bursa escort bayan bursa merkez escort bursa sınırsız escort bursa otele gelen escort
bursa escort kusadası escort davutlar escort gorukle bursa görükle escort bursa bayan escort tuzla escort
bursa escort bursa merkez escort bursa ucuz escort
izmit escort kocaeli escort
bursa escort görükle escort casibom casibom casibom jojobet holiganbet casibom bets10 jojobet deneme bonusu jojobet
kocaeli escort escort bayan yahya kaptan escort darıca escort gebze escort gölcük escort izmit escort kocaeli escort bayan izmit escort bayan izmit sınırsız escort izmit eve gelen escort izmit anal yapan escort izmit otele gelen escort
escort ankara
etlik escort kızılay escort bayan eryaman escort bayan
bursa escort bursa merkez escort görükle escort bursa sınırsız escort görükle escort bayan bursa bayan escort gaziantep escort porno izlegaziantep escort bursa escort görükle escort